ارتباطات

کاربردهای جدید فناوری ارتباطات و اطلاعات چون پست الکترو نیکی ، اینترنت و شبکه ی جهانی و ویدئو کنفرانس ، امکانات ارتباطی گوناگونی را برای مدارس فراهم آ ورده است . در کلاسی که دانش آموزان به اینترنت دسترسی دارند ، ارتباط با خارج از محیط و فرهنگ مدرسه میتواند امکان درک فراتر از محیط اطراف و فرهنگ را فراهم نماید. دانش آموزان در یک شهر ، استان و کشور می توانند تجربیات خود را از طریق پست الکترونیکی یا ویدئو کنفرانس با دانش آموزان شهر ها ، استان ها و کشور های دیگر به اشتراک گذارند. آن ها هنگام کار با ICT اغلب در گروه ها با یکدیگر مشارکت می کنند . تجربه ی کار گروهی  ICT بر رشد و توسعه ی مهارت های فردی- اجتماعی تاثیرات مفیدی دارد. در حل مسائل به شکل گروهی، در عین این که همه به طور فعال درگیر انجام دادن تکلیف و فعالیت اند ، هر دانش آموز نقش خاصی دارد . ICT  ابزاری مناسب برای برقراری ارتباط و کنترل آن در اختیار دانش آموز قرار می دهد . دانش آموزان در مواجه با چالش های موجود ، اعتماد به نفس خود را افزایش می دهند و احساس قدرت می کنند . این امر روابط بین معلمان و دانش آموزان را تغییر می دهد . ارتباط های on -Iine به دانش آموزان قدرت کنترل می دهد . در این حالت ، معلم یک رهبر ، هدایت گر ، یاری دهنده ، همکار و ارز یاب است که نقش سنتی کارشناس موضوعی وی را با مدیر برنامه تلفیق می کند .ICT از طریق درگیر کردن دانش آموزان در کار جمعی مشترک ، یک کلاس درس را به محیطی جامع با دایره شمول وسیع تر تبدیل می کند . ظرفیت و قابلیت ICT به گونه ای است که برای هر دانش آموز ، با هر میزان توانایی مورد استفادهقرار می گیرد . ICT مجموعه ای از ابزار را برای دانش آموز فراهم می سازد تا پس از تسلط بر نکات فنی ، تکالیف و فعالیت های آموزشب را به شکلی جالب تر و لذت بخش تر ارائه نمایند . لازم به یاد آوری است که برخی اوقات این امر با سر خوردگی و یأس همراه است . یکی از چالش هایی که ICT برای معلمان تدارک می بینند تعریف نقش آنان به عنوان تسهیل کننده یاد گیری ، سازمان دهنده ی کار های گروهی ، مدیر فعالیت های کلاس درس و... است. به این ترتیب ، معلمان بیش تر وقت خود را صرف پشتیبانی تک تک افراد یا گروه ها خواهند کرد و کم تر به تدریس در کلاس خواهند پرداخت . نیکلاس نگروپونته می گوید: « ما می توانیم جامعه ای با تعداد کمتری  دانش آموز که توانایی یاد گیری در آن ها کم است و محیطی که قابلیت آموزشی بیشتری دارد، داشته باشیم. رایانه ها این تغییرات را ایجاد می کنند.» استفاده از ICT محیطی بت قابلیت آموزشی ویژه در کلاس درس ایجاد می کند که به طور مسلم در ظهور ظرفیت های پنهان دانش آموزان اثر گذار خواهند بود .

غنی سازی یاد گیری

برنامه های درسی باید دوباره مورد بررسی قرار گیرند . یادگیری های لازم برای مواجه باآینده ، فراتر از یادگیری دانش محور در مدارس سنتی است . در پی یک دستور کار ، کمیسیون بین المللی آموزش در قرن بیست و یکم  یونسکو ، چار چوب تحولات آموزشی برای محیط آینده را پیشنهاد داد . این چارچوب ، بستر مناسبی برای بحث در باره ی برقراری ارتباط بین ICT و یاد گیری است . ایده ی اصلی این گزارش ، ایده ای قوی و مبتنی بر چارچوبی برای یادگیری ، شامل چهار محور و رکن اساسی است :

-یاد گیری برای یاد گرفتن

_یادگیری برای عمل کردن

_ یاد گیری برای زندگی در کنار هم و با هم

_ یادگیری برای بودن

چهار محور یاد شده شکلی جدید و متفاوت از تعادل را بین دانستن و دیگر انواع یاد گیری برقرار می کند . اولین عامل ( محور ) یعنی یاد گیری برای دانستن ، پایه ی بسیاری از آموزش های سنتی است ولی در چار چوب جدید ، « یادگیری برای یادگرفتن » را ایجاد می کند . دومین عامل که وسعت زیادی دارد، تبحر در مقابله با وضعیت های مختلف و کار کردن در گروه است . یاد گیری برای زندگی در کنار هم و با هم تنها به جهانی شدن توجه ندارد و به همان اندازه بر زندگی در خانواده و دیگر اجتماعات کوچک نیز تأکید می کند . به عبارت دیگر ، این محور به معنای توسعه ی درک از دیگران و ارج نهادن به استقلال آنان در سایه ی احترام نهادن به ارزش هی چند گانه ، درک مشترک و صلح است . « یادگیری برای بودن » نیز به توسعه ی ظر فیت های فردی اشاره دارد. ایده ی چهار محور ، چشم انداز ی  از یک فضای خالی در یک چار چوب را ارائه می کند که در آن ، یادگیری می تواند به صورت ها و در ابعاد مختلف شکل بگیرد . در آموزش های سنتی ، یادگیری خطی است ولی احتمالا در آموزش های آینده ، پیچیده تر خواهد شد و ابعاد مختلف زندگی خارج از مدرسه را نیز در خواهد گرفت.

نقش ICT چیست؟

تجربه نشان می دهد که ICT در برانگیختن تعامل وتضعیف انفعال نقش مهمی دارد شاید ICT بتواند یاددهی _ یادگیری را از محدودیت های برنامه ی درسی خطی برهاند ، بین یادگیری در مدرسه و خارج از مدرسه ، خانه و مکان های دور دست پلی بزند و پایه و اساسی برای مفهوم یادگیری برای زیستن با هم و در کنار هم ، فراهم سازد. هدف « یادگیری رای بودن» رشد و توسعه ی شخصیت و توانایی عمل کردن با استقلال بیشتر ، نقادی و مو شکافی ، بر خورداری از قدرت تمیز وعهده دار شدن مسئولیت های فردی است . در این ارتباط ، آموزش نباید هیچ یک از ابعاد و ظرفیت های فردی شامل حافظه ،استدلالب ، زیباشناسی ، احساسات ، توان فیزیکی و مهارت های برقراری ارتباط را نادیده بگیرید. مفهوم « یادگیری برای بودن » به طرح این مسئله اشاره دارد که یادگیزی ضمنی که در کلاس های درس مرتبط با هم شکل می گیرد ، در آینده جایگاه قانونمند خود را در مدارس خواهند یافت . این مفهوم به شکل زیر خلاصه شده است : اغلب مدارس سنتی چیزی را که « گنج درون » نامیده می شود و آن ، استعدادهای نهفته در وجود هر فرد است ،نادیده می گیرند .ICT با وجود امکانات بسیاری که در اختیار دارد ، یادگیری را غنی تر می سازد اما ارکان چهار گانه ی اساسی آن بر ارزش و جایگاه رشد متعادل تأکید دارند. معلمان برای دستیابی به این تعادل ، باید رویکرد جدید یاددهی _ یادگیری را پیش گیرند .

آموزش برای فردا

بحث های فوق در زمینه ی ICT ارتباطات و یادگیری ، تغییرات چشمگیر و قابل ملاحظه ای را که در نقش معلم ایجاد شده است ، برجسته می کند . پاره ای از این تغییرات عبارتند از :

_ تغییر نوع ارتباط با دانش آموز

_ تغییر نقش معلم به عنوان یک تسهیل کننده ، مدیر و پشتیبان یادگیری

_ تغییر محتوا و فرصت های آموزشی

_ تغییر کانون و تمرکز کنترل از معلم به فراگیر.

این تغییرات ، چشمگیرند و قابل توجه هستند . ولی موانع بسیاری جدی تر سر راه آن ها وجود دارد . به راحتی می توان دریافت که مشکل اصلی کمبود یا نبود منابع و تجربیات فنی است. گرچه وضعیت به سرعت در حال تغییر است و کمبود رایانه ها و هزینه ی بالای اتصال به اینترنت ، هنوز برای بسیاری مدارس مشکل ساز است اما چنین به نظر می رسد ، که مشکلی اساسی ، دگرگونی و تغییر اساسی در شیوه های تدریس باشد . بیش ترین چالش تلفیق فناوری در مدارس و کلاس های درس مر بوط به نیروی انسانی است نه فناوری . به علاوه ، این دیدگاه فقط در مورد کمک به دیگران در کار کردن با ماشین نیست بلکه اسا سا هدف آن کمک به معلمان در تلفیق و به کار گیری این ماشین ها به عنوان ابزار ی در خدمت تدریس است . معلمان به چه کمک هایی نیاز دارند؟ در گزینش فناوری های جدید ، معلمان با پاره ای موانع احساسی مواجه اند که آن دارند؟ در گزینش فناوری های جدید ، معلمان با پاره ای موانع احساسی مواجه اند که آن ها را می توان در چند مورد زیر خلاصه کرد :

_موانع بزرگ روان شناختی در ارتباط با آزمایش کردن و به کار گیری ICT  

_ دشوار بودن تغییر باور های تربیتی و آموزشی زیر بنایی

_ سختی تغییر ساختار «ریشه یافته در ذهن » درزمینه ی «هنر تدریس »

_ ترس معلممان در از دست دادن اختیارات و کنترل کلاس درس ؛ یکی از علل این ترس می تواند عدم اعتماد به نفس آن ها در بهکار گیری ICT و پایین بودن توانایی هایشان در این زمینه در مقایسه با دانش آموزان باشد.

_ عدم هماهنگی معلمان مدارس با تغییرات سریع سخت افزار ها و نرم افزار ها

_ وجود پاره ای مسائل و مشکلات در سطوح موسسات آموزشی یا دولتی

_دست کم گرفتن تلاش معلمان برای یادگیری و کنترل فناوری جدید.

این عوامل ، عوامل انسانی هستند. به نظر می رسد برخی معلمان ICT را خطری می دانند که تجربیات حرفه ای آنان را تهدید می کند . معلمان  فردا باید رویکرد ی نو برای کار خود و دیدگاهی جدید در باره ی معنا و مفهوم آموزش و يادگیری پيدا کنند.

بنابر این آن چه گفته شد ICT ابزاری بسیار ارزشمند است ولی استفاده ی موثر از آن مستلزم برخورداری از مجموعه ای از مهارت ها است. معرفی سطوح و مهارت های مختلف به معلمان و دیگر اقشار جامعه چالش بسیار بزرگی ایجاد می کند به خصوص در زمانی که کاربرد فناوری به سرعت یاد گیری آن در حال رشد و توسعه است.

کاربرد موثر ICT از نگرش ها و رویکردهای یاد دهی - یاد گیری جدا نیست . معلم جدید باید رویکردی را در پیش گیرد که نسبتا باز ، ترغیب کننده و به دنبال خلاقیت باشد یاد گیری را پشتیبانی و تسهیل کند و محیطی مناسب برای هدایت آن فراهم سازد.

بنابراین لازمه تلفيق موثر ICT در مدارس تحول و دگرگونی فرهنگ مدرسه است. شاید بتوان ICT  را کاتالیزوری در نظر گرفت که شیوه های تفکر در مورد یاد دهی - یاد گیری را فعال می کند و موجب تغییر در کلاس های درس می شود. برای پاسخ گویی نیاز های مطرح شده تلفیق ICT با آموزش ضرورتی انکار ناپذیر است.

در طراحی یک واحد درسی (یاد گیری ) مبتنی بر ICT به چه نکاتی باید توجه کرد؟

معلمان برای طراحی یک واحد درسی بر ICT باید همواره به نکات زیر توجه داشته باشند.

  1. استفاده از ICT برای دست یابی به اهداف آموزشی چه زمان می تواند مفید باشد ، چه زمانی تاثیر کمی دارد و حتی مناسب نیست . در این تصمیم گیری باید چگونگی عملکرد ICT و راه ها و روش های دست یابی به اهداف یاد دهی - یاد گیری را در نظر گرفت . برخی از نکات مورد توجه در این مورد عبارت اند از:
  • سرعت و عملکرد ICT چگونه معلمان را قادر می سازد تا برای یاد گیری بهتر دانش آموزان ابعاد مختلف درس را نمایش دهند و بررسی و تحقیق کنند.
  • تنوع و قابلیت های ICT چگونه می تواند به معلمان و دانش آموزان کمک کند تا به اطلاعات تاریخی یا اخیر دست یابند...
  • با توجه به موقعیتی بودن اطلاعات ذخیره شده چگونه می توان با استفاده از ابزار ICT اطلاعات را به سادگی پردازش کرده و در آن ها تغییر ایجاد نمود.
  • چگونه ثبت و ذخیره سازی و پردازش و ارایه ی اطلاعات به شکل تعاملی معلمان و دانش آموزان را قادر می سازد تا به بررسی مدل ها بپردازند، به طور موثر با دیگران ارتباط برقرار کنند و اطلاعات را به طور مکرر در اختیار مخاطبان مختلف قرار دهند...

2 .      چگونه می توان از ICT برای دست یابی به اهداف یاددهی - یادگیری  استفاده کرد؟

  •   از ICT نه تنها برای ایجاد انگیزه در مخاطبان و تشویق آن ها بلکه برای دست یابی به اهداف یاددهی- یادگیری به طور موثرتر استفاده کرد...
  • استفاده نکردن از ICT در فعالیت های آسان و ساده ای که در صورت کاربرد روش های دیگر فرد را راحت تر به اهداف مورد نظر می رسانند.
  • از ICT در چه زمانی باید استفاده کرد و ابزارها ، محتوا یا روش آماده سازی مورد کدام اند؟

« از القای این تفکر که کیفیت ارائه بیش از محتوا اهمیت دارد و آن را تحت الشعاع قرار می دهد اکیداً خودداری کنید»

-معلم با استفاده از ICT کارهای دانش آموزان را برای تمرکز در جنبه های مورد نظر و استفاده بهینه ی از زمان و منابع سازماندهی کند.

-دانش آموزان می توانند از ICT برای پیدا کردن پاسخ صحیح سوال ها، متناسب با موضوع درس استفاده کنند.

-دانش آموزان می توانند برای ذخیره کردن و ارزیابی و بهبود کار و تکالیف ، از ابزار ICT استفاده کنند.

-معلم باید ارتباط بین کاربرد ICT و هدف تدریس و تاثیر آن بر کاربرد های روزمره را برای دانش آموزان روشن کند..

3- معلمان باید ابعاد و بخش هایی از تدریس را که در آن از ICT استفاده می شود ، در طرح درس های خود مشخص کنند؛برخی از موارد استفاده از ICT عبارت اند از :

-روش ها و شیوه های استفاده ازICT برای رسیدن به اهداف یاددهی -یادگیری

-تعیین سوال های کلیدی و فرصت ها و وضعیت مداخله ی معلم برای ایجاد انگیزه در دانش آموزان و هدایت آنها

-تعیین روش های ارزش یابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و ثبت آنها

-تعیین معبارهای قضاوت در زمینه ی یافته های دانش آموزان تا استفاده از ICT موجب نادیده گرفتن این یافته ها و پیشرفت ها نشود.

- توجه به هرگونه تاثیر استفاده از ICT در سازماندهی و انتقال مفاهیم درس و چگونگی مدیریت آنها

- بررسی تناسب ICT مورد استفاده، با توانایی های دانش آموزان با در نظر گرفتن این نکته که برخی از دانش آموزان ممکن است از قبل در استفاده از  ابزار مورد نیاز تبحر لازم را داشته و برخی فاقد این تبحر باشند.

4-معلمان به منظور دست یابی به اهداف آموزشی، باید از چگونگی سازماندهی منابع ICT موجود آگاه باشند. این سازماندهی شامل موارد زیر است:

-استفاده از ابزار ICT برای تمامی افراد کلاس یا یک گروه برای معرفی و مرور مجدد یک موضوع یا برای کسب اطمینان از دست یابی دانش آموزان به مفاهیم اصلی درس.

-تقسیم بندی دانش آموزان در گروه های فردی،دو نفره یا چند نفره،به منظور حصول اطمینان از استفاده آنان از ابزار ICT و درگیر شدن آن ها با آن،تلاش و تعامل و همکاری با یکدیگر و مداخله در صورت نیاز.

-در دسترس بودن منابع ICT برای دانش آموزان به منظور استفاده در تحقیقات یا سایر موارد در حین درس ، طراحی و اجرای فعالیت و کسب اطمینان از مفید بودن وتناسب با هدف آموزشی مورد نظر

-حصول اطمینان از ارتباط بین فعالیت مورد نظر و آنچه با استفاده از ابزار ICT صورت می پذیرد.

توجه داشته باشید که ابزار ICT برای پشتیبانی اهداف تدریس است و نباید مفاهیم مورد تدریس را تحت الشعاع خود قرار دهد.

 5-معلمان باید تشخیص دهند که استفاده از ICT برای تدریس به دانش آموزان با نیاز های ویژه ، به طور خاص چه کمکی می کند تا بتوان آنها را با برنامه درسی همراه ساخت و بین برنامه درسی و نیازهای ویژه آنان هماهنگی ایجاد کرد.

6-معلمان باید بهترین ومناسب ترین ابزار ICT را برای دست یابی به اهداف آموزش خود و کار کردن با آنها را با بررسی نقادانه ی نرم افزار های خاص یا عمومی انتخاب کنند.

7-معلمان باید قابلیت های ICT در موضوع درسی را در دانش آموزان رشد دهند و تقویت کنند.این کار به روش های زیر انجام می پذیرد :

-بحث و گفت و گو در زمینه مهارت های ICT (آموزش مهارت ها در صورت لزوم)و کاربرد های آن در آموزش.

-استفاده ی دقیق و مناسب از واژه ها و توضیح دادن واژه های مرتبط با کاربرد ICT در موضوع درسی.

-استفاده از ICT به شکلی که الگو و مدلی مناسب برای دانش آموزان باشد و حصول اطمینان از کاربرد صحیح ICT توسط آنان

- معلمان باید به هنگام استفاده از ICT ,یادگیری. دانش آموزان و چگونگی استفاده ی آن ها از ICT را زیر نظر بگیرند و ارزشیابی کنند.آن ها در ارزش یابی پیشرفت دانش آموزان باید به نکات زیر توجه داشته باشند.

-اهداف آموزشی و اجرایی ICT مورد نیاز و چگونگی به کارگیری آن برای رسیدن به هدف را به خوبی بشناسند.

-فعالیت های مبتنی بر ICT ذانش آموزان را مشاهده کرده و در صورت لزوم در آن مداخله کنند.

-با طرح چند سوال دانش آموزان را به فکر کردن برای توجیه مناسب بودن ابزار ICT ملزم کنند.

-با توجه به استانداردهای دست یابی به موضوع درسی، منابع مورد استفاده ی ICT را بشناسند.

-با نتایج استفاده از رایانه و  تاثیر آن بر انتظارات معلم از یافته های دانش آموزان، آشنا باشند.

-معیارهایی را که از طریق آنها بتوان میزان تاثیر استفاده از ICT را در یادگیری دانش آموزان اندازه گیری کرد، تعیین نمایند.

-میزان یافته های تک تک دانش آموزان را طی فرآیند یک فعالیت گروهی از طریق مشاهده ، ثبت داده ها،مداخله در فرآیند و گفت و گو با دانش آموزان تعیین کنند.

-از کیفیت یادگیری دانش آموزان از موضوع درسی ارائه شده توسط ICT اطمینان حاصل کنند.

-در صورت استفاده از ابزار ICT در تدریس ، برای ارزش یابی تشخیصی، تکوینی و پایانی فعالیت های مبتنی بر ICT طراحی کنند و مقررات و شرایط استفاده از ICT برای ارتقا ی دانش آموزان ،سطح ادراک آنان و نیز میزان دست یابی شان به مفاهیم را تعیین کنند.

-حوزه وسیعی از ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی و محتوای آنها را مورد ارزیابی قرار دهند تا بتوانند انتخاب ابزار ICT رادر طراحی درس ، تدریس،ارزشیابی و مدیریت کلاس را توجیه نمایند.

هنگام ارزشیابی،تنها کیفیت ارائه و پیچیدگی ابزار مورد استفاده ،نباید ارزش یابی شود.

فرآیند طراحی واحد یاذگیری با استفاده از ICT

-تعیین اهداف اصلی درس

-تعیین سطوح مختلف توانایی های دانش آموزان

-پیدا کردن نقطه مشترک (سطح پیش دانسته ها ) قابل درک برای همه ی دانش آموزان

-طراحی فعالیت های گوناگون متناسب با سطح توانایی دانش آموزان با سطح پایین تر از نقطه شروع

-طراحی فعالیت های متفاوت جهت پرورش و ارتقای سطح توانایی دانش آموزان با توانایی های بالاتر

-آگاهی از میزان تاثیر استفاده از ICT در ارتقای کیفیت یاددهی -یادگیری و ایجاد فرصت های آموزشی مبتنی بر ICT

-تعیین سازمان دهی آموزشی و فعالیت های داخل یا خارج از کلاس

-تهیه مواد آموزشی لازم برای انواع فعالیت ها شامل فعالیت های از پیش طراحی شده یا طراحی شده توسط معلمان و برگه ها و کپی های لازم،فایل های از قبل تعریف شده (صفحه ی گسترده،فایل هایی شامل داده ها و....)

-تعیین چگونگی گروه بندی دانش آموزان ؛ آیا دانش آموزان کلاس با هم کار می کنند، در گروه های مختلف کار می کنند ، یا دو به دو و ....

-تعیین شیوه ها و ابزار ارزش یابی متناسب با شیوه ها و ابزار های استفاده شده در طرح درس.

دانش آموزان را باید به یاری دادن یکدیگر به ویژه هنگام کار با ابزار ICT ترغیب و تشویق کرد.

 باز بيني و ارز يابي واحد ياد گيري طراحي شده

  ارزيابي از فعاليت ها: آيا فعاليت براي دست يابي به اهداف ارزيابي مناسب بوده است يا بايد تعديل شود، به علاوه تاثير ICT در درك بهتر دانش آموز نيز بايد مورد ارزيابي قرار گيرد . برگه ي مرور و باز بيني مي تواند در اين زمينه به شما كمك كند.

 برگه ي مرور و باز بيني فعاليت

  هدف اين برگه ، فراهم آوردن اطلاعاتي است كه به شما در تجزيه و تحليل و تكميل فعاليت انجام شده جهت استفاده در ساير گرو هها يا زمان هاي دسگر كمك مي كند.

  1. از فعاليت چه انتظاري داريد؟ مقاصد و اهداف يادگيري شما كدام اند؟
  2. شما به كدام دانش و مهارت هاي ديگر نياز داريد؟
  • در زمينه فناوري
  • در زمينه موضوع درسي

    3.    دانش آموزان به كدام دانش ها و مهارت هاي ديگر نياز دارند؟

  • در زمينه فناوري
  • در زمينه موضوع درسي
  • در زمينه راهبرد ها و رويكردها

    4.   آيا تمركز بر رشد و توسعه مهارت است يا درك مفهوم آن؟
    5.   آيا در جريان فعاليت < دانش آموزان بر درك موضوع بيشتر تمركز داشته اند يا صرفا از دستور العمل ها
        تبعيت مي كردند يا دكنه هاي رايانه را فشار مي دادند؟
    6.  استفاده از فناوري چه تأثيري بر پاسخ پرسش هاي 4و 5 داشته است؟
   7.   آيا استفاده از فناوري بر ترتيب ( تقدم و تاخر ) مفاهيم تدريس شده تاثيري داشته است؟
   8.   مزايا و معايب استفاده از فناوري چيست؟
   9.   استفاده از ابزار فناوري چه فرصت هايي را براي برقراي ارتباط با ساير موضوعات درسي ديگر و زندگي
         روزمره فراهم كرده است؟
   10.  آيا شيوه ها و ابزار هاي ارزش يابي با اهداف پيش بيني شده متناسب بوده اند؟
   11.  در طراجي درس بعدي چه تغييري در طرح درس خود ايجاد خواهيد كرد؟

 اميدواريم اگر تا كنون اين كارها را انجام نداده ايد ، به استفاده از ICT در كلاس درس  خود تمايل پيدا كرده باشيد. بديهي است كه همچون ديگر جنبه هاي آموزش ، با تمرين و تكرار بيشتر ، كارها آسان تر شمند. توصيه مي شود در صورت امكان ، جزوه هاي خود را با ساير معلمها مقايسه كنيد يا با آن ها تبادل نظر كنيد طرح درس مشترك بنويسيد، در مورد موفقيت ها و مشكلاتي كه داشته ايد( همه ي ما داشته ايم؟) با هم صحبت كنيدو...

 سطح يك فعاليت را ميزان در گيري و تعامل فرا گير با ابزار ICT در راستاي هدف درسي تعيين مي كند.

 اكنون با در نظر گرفتن اهداف و ويژگي هاي درس، امكانات و منابع، توانايي هاي دانش آموزان ، مي توان يك واحد يادگيري را در يكي از اين سه سطح طراحي كرد:

 سطوح ياددهي - ياد گيري مبتني فناوري

 

  سطح 1

  سطح 2

  سطح 3

 ياد دهي - يادگيري تعاملي نقش
دانش آموز

 دانش آموزان در سطح كاربري ساده
  و محدود از ابزار فناوري براي انجام
 دادن برخي فعاليت هاي مكتوب
 استفاده مي كنند. اين فعاليت هاي
  يادگيري محدود مي باشند.

  دانش آموزان براي سازمان دهي و
  تهيه و ارائه ي گزارش هاي خود در قالب چند رسانه اي ، از  ابزار فناوري
 استفاده  مي كنند.
 

 دانش آموزان براي انجام دادن پژوهش
  و پژوهش و بررسي منابع اطلاعاتي
  واگرا در داخل و خارج از مدرسه از ابزار
  فناوري استفاده كرده و بر مبناي
  فعاليت و كار جهان واقعي اطلاعاتي
  توليد مي كنند.

 ياد دهي - يادگيري تعاملي نقش
معلم

 تدریس معلم به فعالیت یاددهی-
 یادگیری مبتنی بر چاچوب از پیش طراحی شده در یک  نرم افزار محدود می شود.کیفیت یاد گیری به اهداف و
 نتایج تعیین شده از سوی طراحان
  نرم افزارها بستگی دارد.

  معلمان برای دست یابی به اطلاعات
 ، ساخت مدل، حل مسئله و شبیه سازی از ابزار فناوری استفاده می کنند. به این ترتیب فرصت هایی نیز
 برای درک بهتر دانش آموزان از
  چگونگی استفاده از فناوری در بازار کار فراهم می شود.

  معلمان از ابزار فناوری برای هدایت
 دانش آموزان و درگیر کردن آنها در
 فعالیت های یاددهی- یادگیری به صورت خلاق و خود رهبر استفاده می
 کنند . انها برای حل مسائل  که
  انعکاسی از جهان واقعی است یا
 آموزش آن ها بدون استفاده از این ابزار
  دشوار است، مدل سازی می کنند.

 ياد دهي - يادگيري تعاملي نقش
کار گروهی

  میزان و کیفیت مشارکت تا حدود زیادی  به طراحی نرم افزار بستگی
 دارد.

  رویکرد ویاد گیری به صورت انفرادی
 است ولی نتایج خروجی آن با مشارکت سایر دانش آموزان تولید میشود.

  فرایند بر مبنای رشد وتوسعه ای است که با کار گروهی داخل و خارج از مدرسه بهبود می یابد.

  یاد گیری تعاملی محتوا بر اساس استانداردها

  محتوا معمولا بر مهارت و دانش محض
 تمرکز دارد و به استانداردها یاپژوهش کمتر توجه می شود.

  محتوا انعکاسی از یافته ها و تحقیقات و بهترین شیوهاست ولی معمولا به استانداردهای ملی ربط داده نمی شود. استفاده از فناوری بر
 یافتن و ازائه ی اطلاعات تأکید زیادی
 دارد.

  محتوا انعکاسی از استانداردها ی ملی ، تحقیقات و بهترین شیوه هاست
  و فناوری هم جهت با استانداردها و در مسیر بهبود کاربرد محتوای یاد گیری در موقعیت زندگی واقعی است.

   یاد گیری تعاملی محتوا تلفیق مفاهیم

 بدون توجه به ارتباطات مفهومی بر مهارت ها و دانش های مجزا تاکید می شود.

 تلفیق مفاهیم اهمیت دارد ولی تحلیل درک و مفهوم کلیدی معمولاً محدود است.

 تلفیق مفاهیم اهمیت دارد، دانش کلیدی تعیین می شود و منابع و راهبرد های گوناگون به مفاهیم تلفیقی ارتباط داده می شود.

   یاد گیری تعاملی محتوا فعالیت ها و تکالیف

 طراحی نرم افزار منابع و مسائل جهان واقعی را مشخص می کند. مکتوبات چاپ شده ، سطح دانستن راتعیین می کنند.

 

 دانش آموزان برای ارتیاط با جهان واقعی ، فرصت هایی دارند ولی به دلیل محدودیت دسترسی به منابع خارج از مدرسه ارتباط آنها سطحی و
 تحمیلی است.

 

 دانش آموزان فرصت های بیشتر و گسترده تری برای دست یابی به منابع جدید دارند. کارشناسان متخصص نیز از فرصت های خود ب ویژه از طریق اینترنت و سایر منابع اطلاعاتی برای تمرکز بر حل مسائل و انجام دادن تکالیف غیرمعمول استفاده می کنند.

ارتباطات فناوری

 تبادل ارتباطات به چاپ الکترو نیکی محدود است. انتقال اطلاعات در حد
 تبادل فلاپی ، دیسک و CD خلاصه می شود.

 استفاده از قابلیت های چند رسانه ای ها محدود است. انتقال اطلاعات
 نیز تا حدود زیادی به سخت افزار ها
 و زیر ساخت های داخل مدرسه ارتباط دارد.

  با استفاده از چند رسانه ای ها و ساختار شبکه ی ارتباطات جهانی ، قابلیت انتقال اطلاعات به صورت نامحدود و هم زمان ایجاد می شود.

دست یابی به یاد گیر ی از طریق فناوری

  فرصت های بسيار کمی برای دوره های on line فراهم می شود و آموزش
 از راه دور نيز به صورت سخنرانی انجام می گيرد.

 در جاهایی که معلمان واجد شرايط و صلاحيت های حرفه ای و با مهارت محدود وجود دارند برخی از دروس از طريق ویدئو کنفرانس به مدارس ارائه می شود. آموزش از طریق سخنرانی های سنتی صورت می گیرد و تعامل اندکی وجود دارد.

  دانش آموزان و معلمان همه جا به تجربيات یاد گیری مورد نیاز خود به
 صورت online دسترسی دارند. راهبرد
 یادگیری تعاملی در تدریس به کار گرفته می شود. تصمیم سازی های
 مبتنی بر داده های واقعی ، به تعیین
 روند آموزش و استفاده ی مناسب  از منابع فناوری کمک می کنند.

 چشم اندازی از تلفيق نظام مند ( سیستماتیک ) برای استفاده از فناوری

 هدف تنها به دست آوردن نرم افزار و
 سخت افزار است و به تغییر راهبردها
 ی یادگیری کمتر توجه می شود.

 تمرکز بر افزایش فرصت ها و راهبردها
 ی یادگیری ، برای کسب موفقیت بیشتر در جامعه ی اطلاعاتی است.

   تمرکز بر افزایش فرصت های یادگیری ،  بر اساس داده هاست تا با تکیه بر آن
 بتوان کاربری راهبردی (استراتژیک )
 منابع و اولویت ها را تعیین کرد.

تلفيق  و در هم تنيدگي نظام مند ( سيستمي )رشد توسعه حرفه اي

 كارگاه ها با تمر كز بر فناوري و تأكيد بر مهارت هاي دست ورزي در سايت ها بر گزار مي شوند . معمولا در گارگاه هاي "بنشين و بيا موز" معلمان براي تمرين و دسترسي به پشتيباني هاي مستمر و مداوم فرصت كمي دارند . براي در گير كردن خانواده ها و جامعه جهت استفاده از فناوري ، تلاش هاي اندكي صورت ميگيرد

 

                              

 رشد توسعه حرفه اي پيش از آن كه محركي براي طراحي واحد هاي درسي مبتني بر فناوري باشد ، شروعي براي تمر كز بر ياد گيري است و با وجود تلاش هاي صورت گرفته ،هنوز بر مبناي دسترسي محدود به فناوري و چشم اندازي هاي محدود در ياد گيري قرار دارد . از ابزار فناوري براي اطلاع رساني به تهيه ي خبر ها در بخش فناوري و ارائه چند رسانه اي محدود ميشود.

  رشد توسعه در راستاي          تحقيقات  و كار برد ،بهترين      شيوه هاي عملي است ، معلمان   در گروه هاي پژوهشي و          مطالعاتي به هنگام ضرورت ،   سمينار هاي مجازي برگزار مي   كنند و با ساير همكاران خود در  تعامل اند از وب سايت ها و      سيستم هاي الكترونيكي  تعاملي   براي فراهم آوردن زمينه تعامل   چند سويه در ميان آموزگاران ، دانش آوزان ، خانواده ها و ساير افراد جامعه استفاده ميشود.

تلفيق و در هم تنيدگي نظام مند ( سيستمي)  اعتبار ارزيابي

 فعا ليت ها و تلاش هاي زيادي براي جمع آوري اطلا عات صورت ميگيرد . كه البته در ارتباط با اهداف آموزشي نيستند . نتايج به دست آمده ، ساختار مناسبي را براي استفاده از فناوري جهت ساده سازي تحليل ها تدارك نمي كند .

 داده هاي ملموس در دسترس قرار دارند. ولي برنامه هاي فناوري تنها به منطقه و داده هاي كلاسي محدودند.

 

داده هاي حاصل از به كار گيري ابزار فناوري ، در كلاس درس مورد استفاده قرار مي گيرد تا در صورت نياز ، اطلاعات و برنامه هاي مناسبي در اختيار معلمان ، دانش آموزان ،خانواده ها برنامه ريزان درسي و سياست گذاران قرار دهد .

استاندارد هاي ارزيابي آموزش مبتني بر فناوري

 

معيار

شاخص هاي عملكردي

طرح درس

طرح درس ، مبتني بر يك طراحي تأييد شده است . درس متناسب با سن و پايه تحصيلي دانش آموزان طراحي شده است . به تفاوت هاي فردي دانش آموزان توجه دارند.

فناوري

در طرح درسي از ابزار فناوري مناسب جهت بهبود و فهم موضوع در ابعاد  مختلف استفاده  شده است . تكنولوژي به عنوان يك بخش طبيعي (معمول نه امري غير عادي ) از آموزش در طرح درس مورد استفاده قرار گرفته شده است .  

منابع

منابع مختلف مورد بررسي قرار گرفته و به طور مناسب به آنها اشاره شده است . منابع شامل اطلاعات كسب شده از اينتر نت نيز مي باشد ،اطلاعات مي تواند منابع دست اول نيز باشد .

سوال و پرسش

طرح درس شامل راهبردهاي سطوح بالاتر سوال و پرسش كه دانش آموزان را وادار به تفكر در ابعاد مختلف يك موضوع مينمايد ، است. سوالات دانش آموزان را در مواجه با تصورات متفاوت ديگران نسبت به تصورات خود را به چالش مي كشد و آنها را وادار به بررسي و توجه به نظرات مختلف مي  نمايد .

واحد ياد گيري

يك واحد ياد گيري مورد نظر است كه در آن در سهاي كوتاه هم راستا با اهداف پايه تحصيلي است . درس طراحي شده بايد معرف واحد ياد گيري باشد .

ارائه شفاهي

ارائه هاي شفاهي سازمان دهي مناسبي داشته  ، به صورت جالب ، آگاهانه و به طور منظور اطلاع رساني ارائه مي گردد و د چارچوب زمانبندي انجام شده ،مي گنجد . تمام اعضاي گروه در ارائه شفاهي شركت دارند . تمام كلاس با هم در تعامل هستند . كسي كه ارائه شفاهي به عهده اوست كاملا آگاهانه و با دانش لازم به سوالات پاسخگو  مي باشد.

 

 

سطح 1

سطح 2

سطح 3

سطح 4

اهداف

 

اهداف در راستاي بر نامه درسي نيست يا كامل ذكر نشده است و قابل اندازه گيري نيست.

هداف در راستاي برنامه درسي است ولي قابل اندازه گيري نيست و يا ابهام دارند.

هداف در راستاي برنامه درسي است ، قابل اندازه گيري است ، اما ابهاماتي دارد .

  به وضوح بيان شده اند ، قابل اندازه گيري هستند ، متناسب با سن مخاطب و در راستاي برنامه درسي است .

دقيق بودن مفاهيم

 

خطاها در مفاهيم زياد است .

كمي خطا وجود دارد .

دقيق است .

دقيق با جز ئيات بيشتر ي كه موجب بهبود درك دانش آموز ميشود .

سازمان دهي ارائه

 

   ناقص است يا طراح مشخصي ندارد .

سازمان دهي دارد ولي فاقد بخش هاي چون مقدمه يا نتيجه گيري است

سازمان دهي دارد . برخي بخشها ديده نمي شود .

سازمان دهي دارد . تمام بخشهاي طراحي را شامل مي شود .

 

 

 

سطح1

سطح 2

 سطح 3

سطح 4

تکنولوژی

ميزان پشتيباني

يادگيري را پشتيباني نمي كند.

دليل و چگونگي بهبود ياد گيري با استفاده از تكنولوژي مشخص نيست .

تكنولوژي يادگيري را پشتيباني مي كند.

 به طور خلاصه یاد گیری را تعمیق می بخشد و در طرح درس استفاده می کند.

 

توجه به واگرايي نيازهاي دانش آموزان

استفاده نشده است .

  از تكنولوژي به شيوه اي كه به نياز هاي واگرايي دانش آموزان توجه داشته باشد استفاده نشده است .

  تکنولوژی به نياز
 های برخی از دانش آموزان یا بخشی از نیاز ها
توجه داشته است.

 استفاده از تکنولوژی به نیاز های واگرای دانش آموزان توجه داشته است.

 

استفاده

 از تكنولوژي استفاده نشده  و يا به طور مناسب استفاده نشده است .

استفاده محدودي از تكنولوژي توسط دانش آموزان يا معلم است .

 استفاده مناسب  توسط دانش    آموزان با معلم

 

  طرح درس فرمت های     غنی برای معلمان جهت مدل سازی وبرای دانش آموزان جهت تعمیق و بهبود درک مفهومی فراهم می سازد

 

 

  تناسب تكنولوژي با ويژگي هاي مخاطب

استفاده نشده است .

 ابزار فناوری استفاده شده با سن و پایه تحصیل آن ها و یا موضوع درس مطابقت ندارد.

  دانش آموزان از ابزار برای رسیدن به استاندارد ها و اهدا
  موضوع درسی و استفاده
 می کنند

  دانش آموزان از ابزار به شکل معنا دار یاد گیری مبتنی بر تحقیق ، استفاده می کنند. واحد یاد گیری در راستای استانداردهای موضوع درسی و فناوری طراحی شده است.

 

انتخاب

  ابزار مناسب انتخاب نشده يا آگاهي از چگونگي استفاده از ابزار ندارند.

 ابزار مناسب انتخاب شده لکین
مهارت کافی در استفاده ديده
 نمی شود.  

ابزار مناسب و مهارت استفاده محدود است.

 ابزار مناسب است با  مهارت از آن استفاده می شود.

 

 

 استفاده نشده است

  از تکنو لوژی به شیوه ای که راهبرد های دانش آموز محور را پشتیبانی کند استفاده نشده
 است

  از تکنولوژی برای
 پشتیبانی فقط یک راهبرد دانش آموز محور استفاده شده
 است.

 از تکنو لوژی برای پشتیبانی چند راهبرد دانش آموز محور استفاده شده است.

 

توجه انتخاب

 

توجه دليل استفاده از تكنولوژي خاص ضعيف است و تحليل نقادانه ندارد

  حداقل تحلیل نقادانه در انتخاب تکنولوژی دیده می شود.

  به طور نسبی تحلیل نقادانه در برخی مراحل استفاده از تکنولوژی دیده می شود.

   به طور مداوم تحلیل نقادانه در مراحل مختلف استفاده از فناوری دیده می شود.

 

 

 سطح 1

 سطح 2

 سطح 3

 سطح 4

 تناسب با ویژگی و نیاز های مخاطب

 توجه خیلی ضعیفی به رشد و توسعه نیاز ها و واگرایی دانش آموزان دارد.

 توجه نسبی به رشد و توسعه نیاز ها و واگرایی دانش آموزان دارد.

 توجه قابل  قبولی
 به رشد و توسعه نیاز ها و واگرایی دانش آموزان دارد

 به طور مداوم و خلاقانه به رشد و توسعه ی نیاز ها و واگرایی دانش آموزان توجه دارد.

 ارزش یابی از یافته های دانش آموزان

 ارزش یابی از دانش آموزان دیده می شود ولکن در راستای اهداف نمی باشد و یافته های دانش آموزان را نمی سنجد

 ارزش یابی به شکل مبهمی با اهداف هماهنگی دارد. یافته های دانش آموزان را نمی شنجد.

ارزش یابی در راستای اهداف می باشد و یافته های دانش آموزان را به طور نسبی ارزش یاب می کند.

 ارزش یابی در راستای اهداف و به طور کامل مرتبط با یافته های دانش آموزان می باشد.

 مدیریت کلاس مبنی بر فناوری

 مسائل مختلف در ارتباط مدیریت کلاس مبتنی بر فناوری را در نظر نگرفته است.در طراحی فعالیت ها بدیل و جایگزین در نظر نگرفته است.

 مسائل مختلف در ارتباط با مدیریت کلاس مبتنی بر فناوری را در نظر گرفته ولی در طراحی فعالیت ها ی بدیل و جایگزین در نظر نگرفته است.

مسائل مختلف در ارتباط با مدیریت کلاس مبتنی بر فناوری را در نظر گرفته ویک فعالیت  بدیل طراحی نموده است.

 مسائل مختلف در ارتباط با مدیریت کلاس مبتنی بر فناوری را در نظر گرفته وچند فعالیت  بدیل طراحی
 می کند.

 اتخاذ استراتژی استفاده

 

 طراحی هماهنگ نیست و هیچ استراتژی خاصی را به طور کامل نشان نمی دهد.

 

 استراتژی به کار گرفته شده فقط مهارت های فنی را تقویت می نماید و یا فقط بر استفاده از فناوری تمرکز دارد.

 

 در برخی موارد زیر استراتژی هدایت تفکر سطوح بالا تر در دانش آموزان ، تفکر نقاد در زمینه اطلاعات الکترونیکی یا مهارت های فنی ، استفاده می شود.

 از چند استراتژی برای هدایت تفکر سطوح بالاتر دانش آموزان ، تفکر نقاد در زمینه اطلاعات الکترونیکی اصول اخلاقی و مهارت های فنی استفاده شده است.

 

ارزش یابی منابع

 سطح 1

 سطح 2

 سطح 3

 تنوع منابع و مواد آموزشی

 منابع تنوع لازم ندارد

 برخی از منابع ارائه شده است

 منابع و مواد آموزشی از تنوع
 لازم و کافی بر خوردار
 می باشد.

 ارتباط و مفید بودن منابع

 بخشی از منابع مرتبط با موضوع نمی باشد.

 تمام منابع مرتبط با موضوع هستند

  تمام منابع مرتبط با موضوع هستندبرخی از آنها دیدگاه ها و رویکرد ها ی مختلفی دارند
 که بحث ها و گفت و گو ها به
 اشکالی که پیش بینی نشده
 اند را ایجاد می کند.

 چگونگی ارائه

 در ارائه استفاد از منابع دانش آموزان را درگیر نمی کند، سازمان دهی ندارد.

 در ارائه و استفاده از منابع توجه کلاس
 را جلب می کند. ولی مفهوم و محتوا را به طور مناسب انتقال نمی دهد.

 در ارائه و استفاده از منابع
 توجه کلاس را به شکل آگاهانه
 و جالب توجه و سرگرم کننده جلب می کنندو در ک عمیق ایجاد می کند.

 منابع یاد گیری

 منابع ارزیابی نشده و به آنچه برای ارتقاء
 یاد گیری دانش آموزان مناسب و مفید
 است اشاره ندارد.

 ارزیابی منابع انجام شده ولی برخی معیار های مناسب یاد گیری توجه نشده
 است.

  منابع انتخاب شده:
  1- متناسب با سن و پایه
 تحصیلی است2- به طور کامل
 توضیح داده شد و نقادانه 
 ارزیابی شده است.3- امکان
 تلفیق موضوعات را فراهم
 می سازد.